Klimbijnijmegen.com

Aardbeving! bij Nijmegen

“Op 8 september 2011 (21:04 uur) trof een verticale aardschok mijn appartement op de Wolfsberg in Groesbeek. Eerst dacht ik dat het gebouw getroffen werd door een valwind of windhoos, zoals de Zuidmolen in 1947. De betonnen hangvloeren in het trappenhuis rammelden. Even later kraakten ook de daklijsten vervaarlijk (het pand zou toch niet instorten?). Snel naar buiten. Het bleek een aardbeving van 4,6 op de schaal van Richter in het stroomdal van de Niers in buurtschap Viller bij Kessel. Het hypocentrum lag slechts 3 km diep aan de voet van de Sternberg, een heuvel in het Duitse Reichswald (lijn Gennep – Goch). De Nijmeegse stuwwal getroffen door aardschok, mensen de straat op.”

Het epicentrum en kracht van de beving blijven onduidelijk. Internationale bronnen melden Xanten 4,2 – 4,6 op 7 km diepte, of Groesbeek 4,2 en diepte 14 km. Duitse bronnen melden echter: Goch 3,7 op 3 km diepte. De eerste melding zou betekenen dat een beving van 4,6 op de schaal van Richter voorgevallen is op nog geen 15 km van Kalkar, waar voorstanders bij de Rijn een gevaarlijke natriumgekoelde kerncentrale wilden bouwen. De tweede dat een 25 keer minder krachtige beving heeft plaatsgevonden aan de andere kant van de stuwvlakte in het Maasdal i.p.v. het Rijndal. Lokaal zijn wel degelijk muren gescheurd. Het KNMI plaatst de beving (4,5 en 9 km diepte) op de Uedemer strasse ten noordwesten van Airport Weeze (ook Niersdal) aan de stuwwal bij Uedem.

Omdat de beving vlak onder het aardoppervlak plaatsvond, hebben oppervlaktegolven een relatief grote rol gespeeld bij de ervaren beving. Lokale geologische structuren hebben invloed op de intensiteit van de lokale trilling. De woning is op de top van de uitstekende smalle langgerekte Wolfsberg gebouwd. Deze ligt dwars op de richting van de zich voorplantende schokgolven. Aangekomen bij een heuvel zal, net als bij een vliegtuigvleugel, het bovenste deel moeten versnellen om de onderliggende delen bij te houden, waardoor turbulentie ontstaat. Tektonic boom? Volgens de UvA “geeft zandgrond trillingen van een aardebeving vrij direct door”.

Het aan- en wegrazen van het gerommel leek er wel op. De sensatie (als van een stroomstoot) van een verticale schok onder met name mijn linkervoet (hersteld gewricht, gevoeliger voor Rayleighgolf?), lijkt op turbulentie. Misschien dat mijn flat op de (wel bewoonde) heuveltop daarom zo hevig kraakte en werkte, terwijl men verderop in het dal veel minder gevoeld heeft.

Onderzoek is inmiddels gestart door geologisch betrokken instanties. TNO dicht een verder naar het noorden lopend Viersenbreuksysteem, een mogelijke rol toe bij de aardbeving bij Goch op 8 september 2011. Aangezien schokgolven zich langs een breuklijn voortplanten zou dit in lijn zijn met de door mij gevoelde kracht van de aardschok. De door een smeltwaterdoorbraak veroorzaakte smalle rug tussen de Jansberg en Freudenberg kan best een uittrekking door afschuivende blokken aardkorst blijken te zijn. Tektonische invloeden op de Nijmeegse stuwwal?

Huidige stand van zaken: Geen enkel bewijs voor, er zijn geen breuklijnen bekend en de geologische vorm van de stuwwal geeft geen aanleiding dit te veronderstellen. Het antwoord blijft dus voorlopig nee. Gelukkig heb ik meer verstand van fietsen. Het betekent in ieder geval wel dat de hellingdata niet veranderd zijn.