Opbergunits

Stapelgek

Klimmen bij Nijmegen staat gelijk aan klimmen in Nederland. Want hoe reliëfrijk het landschap van Zuid-Limburg ook mag zijn, het complete arsenaal aan Nederrijnse opbergelementen is te vinden op de terrassenkruising, de plek waar de grote rivieren samenkomen, uitwaaieren en overgaan van insnijden naar afzetten. De combinatie van forse verkeersbruggen, kilometers aan dijken, uit de vlakte oprijzende stuwwallen en uitgestrekte rivierduincomplexen zorgt voor een aanzienlijk aantal hoogtemeters, terwijl nabije terrassen en horsten het klimgehalte verder aanvullen en opvoeren.

Deze slideshow heeft JavaScript nodig.

Een voor alles

Voor terpen hoef je niet naar Friesland en voor aardbevingen niet naar Groningen, wierd? Groeves en afvalbergen zijn allesbehalve zeldzaam. Denk bijvoorbeeld aan de Leemkuil en de Wijchense Berg. De Berendonck en de Groene Heuvels zijn 25 meter diep, maar liggen vol met water. Niet meegenomen zijn parkeergarages, vestingwerken, molenbelten, monumentale heuvels, uitkijkpunten en bolle essen. De wel in Nederland, maar niet bij Nijmegen, voorkomende drumlins, zoals op Texel, vallen in de categorie stuwwallen, kames onder sandrs en de zeldzame eskers onder zandruggen.

Deze slideshow heeft JavaScript nodig.

Back to top of page

Plamuur van Beek?

Nieuwe verkeerssituatie

De beklimming van de Van Randwijckweg, nog gemarket in de Giro d’Italia 2016, blijkt na de reconstructie in 2017 gedeeltelijk verboden voor wielrenners. Halverwege de helling moeten fietsers voortaan oversteken en hun klim richting Berg en Dal vervolgen over de smalle Hogeweg, waar bovenaan wederom een oversteek wacht. Aan het traject van de afdaling is echter niets gewijzigd. Per fiets afdalen over het begin van de Nieuwe Holleweg mocht al niet en de Van Randwijckweg afdalen mag nog steeds, evenals de Hogeweg.

Impact op de klimwaarde

Het nieuwe traject over de Van Randwijckweg en Hogeweg is niet eens zo’n slechte deal. De klimwaarde ligt iets hoger, met name door een vrijgegeven strook van 13 %. Door het gedeeltelijke klimverbod is de aloude combinatie Sterrenberg en Hanenberg (1832 wtr) niet meer mogelijk, maar daarvoor in de plaats komt de nieuwe combinatie Sterrenberg en Beekerberg (1711 wtr). Deze loopt via de Van Randwijckweg, RA Oude Bosweg, RA VD Veurweg, RD Nieuwe Holleweg, LA Van Randwijckweg en RA Hogeweg. Een bescheiden impact.

Modellandschap in NL

Het zwakke punt van de reconstructie is de toepassing van de landelijke regel, die oplegt dat de autorijbaan op een grote weg binnen de bebouwde kom een minimale breedte behoeft. Prima bedacht voor een weidse polder in een Staats waterrijk, maar onbruikbaar in het heuvelland van Berg en Dal. Het originele plan betrof een aanleg van twee fietsstroken met in het midden een rijstrook, maar polderspecificaties boden te weinig ruimte voor deze uitvoering. Het resultaat is dat de fietsers omgeleid worden, omdat ze in de weg fietsen.

Oog van de haarspeld

Omdat de verknipte Van Randwijckweg beenharen ten berge deed rijzen is de opgang van de ‘Gelderse Cauberg’ door de politiek gered van stoemploze ondergang. De gemeente Berg en Dal heeft als wegbeheerder de wijzigingen teruggedraaid. De reconstructie was in 2013 gepland door de voormalige gemeente Ubbergen, in 2015 samen met Millingen en Groesbeek opgegaan in de fusiegemeente Berg en Dal. Waar eerder enkel de Zevenheuvelenweg op het huidige gemeentehuis telde, heeft men voortaan een grotere heuvelportefeuille in beheer.

Deze slideshow heeft JavaScript nodig.

Back to top of page

Stijlverschillen in omgang

Op de Nederrijnse Heuvelrug

Routes Mokerkoning en Qetila respectievelijk geprojecteerd op ABC- en DE-kaart laten twee verschillende patronen zien: afb. 1) Stuwwal en afb. 2) Puinkegel, oftewel stuwwallen versus spoelzandwaaiers, smeltwaterterrassen en ijswiggen. Aan de D-groen klimmen is de vorm van de stuwwal redelijk te zien. De spreiding van de grijze dwergen lijkt meer op die van de Oortwolk. Dit lijkt een aanwijzing om E-grijs wel buiten de A:B:C:D = 1:2:3:4 verdeelsleutel te houden, maar niet buiten de metingen, zoals eerder. Je kunt wachten op beloofde bergen, of efficiënter omgaan met wat bestaat. Klimwaarde D-groen + E-grijs = 7315 WTR = 1/2 Alpe d’Huez.

Klim bij Nijmegen Qetila

Ervaar de outline van de Nijmeegse stuwwal, het noordelijkste deel van de Nederrijnse Heuvelrug. In de driehoek Goch, Kleve en Nijmegen lag vroeger een omvangrijk rijkswoud, dat Ketelwald of Ketila genoemd werd, ingeklemd tussen de rivieren Maas, Niers, Rijn en Waal. Zoals te zien zijn grote delen van de heuvelketen succesvol herbebost. Het middelste ‘klimrijk’ op de Lower Rhine Ridge ligt in de driehoek Xanten, Kalkar en Goch. Het zuidelijkste deel is gesitueerd op de lijn Krefeld, Kamp-Lintfort en Xanten. Op Nederlandse bodem is de Utrechtse Heuvelrug, als voortzetting van de Neusser of Krefelder Staffel, naar men zegt het nauwst verwant aan deze Nederrijnse bergen.

Back to top of page

Maximale stijging

Wel steil

Als ergens in Nederland een driehoekig waarschuwingsbord geplaatst wordt met 10%, is het gebagatelliseer niet van de lucht. Het academisch wegwuiven kan beginnen, of anders wel de stijlfiguur van de ridicule associatie met Alpe d’Huez, omdat daar ook zo’n bordje staat. Hoogte en steilheid hebben echter weinig met elkaar van doen. Sterker nog, dit stijgingspercentage is typisch voor de Hollandse dijkopgang en daarmee verre van zeldzaam hier te lande.

Puur natuur

Natuurlijk staat helling gelijk aan vermogen en hoogte aan de duur daarvan. Beide zijn nodig voor een beklimming, maar kunnen elkaar compenseren. Bekijkt men de spreiding van de maximale stijgingspercentages van de geologische hoogten rond Nijmegen, dan blijkt 5 % het meest voorkomend op de Nederrijnse stuwwallen, die als los zand aan elkaar hangen. Volle hectometers die tien meter hoogte overbruggen zijn hier inderdaad schaarser, klopt.

maximale stijgingspercentages

Back to top of page

Parcours Zevenheuvelenloop

Zoek de zevende dwerg

Een van de aanbevelingen van de Prins van Belvedere 2014 is het traceren en in de berekening opnemen van dwergklimmen, omdat deze een significante invloed kunnen uitoefenen op de routezwaarte. De eerste kandidaat hiervoor is het parcours van de Zevenheuvelenloop, dat net als de Zevenheuvelenweg, meer heuvels belooft dan het levert. Of zit het anders? Naast de vijf duidelijk te onderscheiden hellingen schampt het traject van de 7H-loop namelijk de Kentenberg, Ketelberg, Boksheuvel, Kwakkenberg en Huiselenberg. Wat is de invloed van deze stukken hellend asfalt?

Ontelbare heuvelen

Uit nadere analyse blijkt dat dit gezelschap twee grijze dwergen (E-grijs) herbergt, die de zeven heuvels van de loop compleet maken. De klimsterkte stijgt van 25 naar 29 ALP. Dit is een stijging van meer dan veertien procent, ongeveer eenzevende zwaarder. De oplopende meters van de Kentenberg en Ketelberg missen de steilheid en de knik naar de Huiselenberg mist het hoogteverschil. Of het voorvoegsel zeven nu wel of geen telwoord is, valt niet uit te maken. Wel is het zo dat zeven ook onbepaald, ontelbaar of allemaal kan betekenen.

Holle op de Vlierenberg

Uit nieuwe metingen blijkt verder dat de middelste heuvel de Vlierenberg als C-geel helling de grootste klimwaarde heeft en niet de Langenberg, die uiteraard de meeste hoogtemeters kent. De OPB waarde van 2,23 geeft aan dat de klimwaarde van de route factor 2,23 groter is dan de klimwaarde van een theoretische helling met een hoogteverschil van 120 meter en een constante stijging van 0,80 %. Een laatste feit dat opvalt is dat de route wat betreft klimwaarde net zo goed in tegengestelde richting kan worden afgelegd.

Deze slideshow heeft JavaScript nodig.

Back to top of page

De originele zeven

Een heuvel over

Waar is de zevende heuvel van die weg gebleven? Bekijk hiervoor het hoogteprofiel van het slingerende pad vanaf de kerk in Groesbeek over de velden het Nederrijkswald in, en vanaf de parkaanleg van de Meerwijken rechtsom langs de buitenrand naar Berg en Dal, zoals weergegeven op de Tranchotkaart uit het begin van de 19e eeuw. Hoewel een heuvel meer, is het hoogteverschil in vergelijking met de zes heuvels van de huidige Zevenheuvelenweg hier 20 % kleiner (100 vs. 125 m), doordat de weg dichter langs de kam loopt, waar de droogdalen minder diep zijn. Je moet er maar opkomen.

Op de weg terug

Ooit lagen er Zeven heuvelen op de route van Groesbeek naar Berg en Dal: 1. Knotseklef, 2. Galgenhei, 3. Boksheuvel, 4. Hogeklef, 5. Vlierenberg, 6. Engelenberg en 7 Brantberg. De oude route over de Galgenhei is steeds meer naar het oosten verschoven. Tegen de tijd dat de weg dus eindelijk haar naam kreeg, had zij reeds een heuvel verloren. Deze heuvel kun je terugwinnen door op de Zevenheuvelenweg links naar de Mozartstraat af te slaan, rechts af te slaan bij de Dries, en na kort links over de Nieuweweg, rechts af te slaan naar de Siep, die in vroeger tijden bekend stond als de Maldensebaan.

Reizende bergen

De originele zeven rijzingen zouden zich tot 1850, voor effening van de Groesbeekseweg en Nijmeegsebaan, bevinden op de weg van Nijmegen naar Groesbeek: 1. Huiselenberg, 2. Kentenberg, 3. Ketelberg, 4 Oeselenberg, 5 Lage Langenberg, 6, Hoge Langenberg en 7. Stekkenberg. De nummers drie, zes en zeven kun je met een kleine omweg herbeleven. Ketelberg: RA v. Cranenborchstraat, LA v.d. Boekhoffstraat, RD Peter Scheersstraat, LA Schlatmaeckerstraat. Hoge Langenberg: RA Nijmeegsebaan, RD Parklaan en Stekkenberg via het terrein van Werkenrode parallel aan de Nijmeegsebaan.

Deze slideshow heeft JavaScript nodig.

Back to top of page