Muntheuvels, 600-1200 AD

Dukatenbrug

De in de nazomer van 2025 gepresenteerde muntvondsten uit het Merovingische grafveld bij de Dukenburgsebrug in Nijmegen zijn bijzonder, en niet alleen omdat ze het aantal in de gemeente gevonden vroeg- en vol-middeleeuwse munten hiermee minimaal verhogen van 90 naar 97, maar vooral door meer dan een verdubbeling in het aantal gouden munten, dit gaat van 3 naar 7. Daarnaast zal het aantal vroeg-middeleeuwse munten worden uitgebreid van 21 naar 27 exemplaren. Deze vondst onder de oude voetbalvelden van SV Hatert in het voorland van de Muntheuvel vormt de aftrap om een muntbeeld van Nijmegen (450-1200) te schetsen via de opgestelde database.¹

Muntheuvels

Anglo-Fries of Frankisch?

De centrale zilveren munt op de persfoto vertoont kenmerken van een Merovingische denier, wat het Frankische element in de Nijmeegse vondsten versterkt, naast de recente Karolingische schatvondst bij De Oversteek. De twee andere zilveren munten laten zich interpreteren als deniers dan wel Anglo-Friese sceatta’s, consistent met vondsten uit de “gefrankeerde” muntheuvels in het stadscentrum. Hoewel de drie (en recent een vierde) gouden munten visueel het meest opvallen, levert Nijmegen-Noord kwantitatief de grootste bijdrage aan het overzicht van vroeg- en vol-middeleeuwse munten binnen de gemeente.

Bronnen

1. Duchateau, R. J. (2026). Nijmegen Coinage 450–1200 CE: The Numismagus Dataset [Dataset]. https://doi.org/10.6084/m9.figshare.31387345 ↩︎
2. Verrijt, M. (1986). Opgravingen tussen Waalkade en het Groene Balkon. In Jaarverslag 1985 AWN Afdeling Nijmegen en Omstreken (pp. 47–49). ↩︎
3. Op den Velde, W., de Boone, J. W., & Pol, A. (1984). Survey of sceatta finds from the Low Countries. In D. Hill & D. M. Metcalf (Eds.), Sceattas in England and on the Continent: The Seventh Oxford Symposium on Coinage and Monetary History (BAR British Series – Vol. 128) (pp. 117–146). BAR. https://doi.org/10.30861/9780860542667  ↩︎
4. Bloemers, J. H. F., & Thijssen, J. R. A. M. (1990). Facts and reflections on the continuity of settlement at Nijmegen between AD 400 and 750. In J. C. Besteman, J. M. Bos, & H. A. Heidinga (Eds.), Medieval Archaeology in the Netherlands (Studies in Prae- and Protohistorie – Vol. 4) (pp. 133–148). Van Gorcum. ↩︎
5. De Roode, F. (2019). Evaluatie- en selectierapport Lange Baan – De Bastei, Nijmegen: Definitief Onderzoek, opgraven (DO) & variant Archeologische Begeleiding (AB) (Archeologische Berichten Nijmegen – Rapport 90). Gemeente Nijmegen, Bureau Leefomgevingskwaliteit – Archeologie. ↩︎
6. Van Enckevort, H., Kuppens, W. van der Weyden, T., & Willems, J. W. H. (2014). Odyssee op het Kops Plateau (Vol. 1): Honderd jaar archeologisch onderzoek in Nijmegen-Oost (1914–2014) (Archeologische Berichten Nijmegen – Rapport 46). Gemeente Nijmegen, Bureau Archeologie en Monumenten. ↩︎
7. Delahaye, A. (1999). De Ware Kijk Op… (Vol. 2): Het eerste Millennium: Historische Mythen van de Lage Landen. Stichting Albert Delahaye. ↩︎
8. Van Enckevort, H. (Ed.). (2021a). Archeologisch onderzoek in de bouwput van Museum De Bastei in Nijmegen: Een Romeinse poort met wegdek alsmede vestingwerken en huizen uit de late middeleeuwen en nieuwe tijd (Archeologische Berichten Nijmegen – Rapport 95). Bureau Archeologie en Bodemkwaliteit gemeente Nijmegen. https://doi.org/10.17026/DANS-25U-9ZYH ↩︎
9.  Van Enckevort, H. (Ed.). (2021b). Scherven en botten aan de voet van de noordwestelijke helling van de Valkhofheuvel (Archeologische Berichten Nijmegen – Rapport 102). Bureau Archeologie en Bodemkwaliteit gemeente Nijmegen. ↩︎
10. Van Enckevort, H., Kuppens, W. van der Weyden, T., & Willems, J. W. H. (2014). Odyssee op het Kops Plateau (Vol. 1): Honderd jaar archeologisch onderzoek in Nijmegen-Oost (1914–2014) (Archeologische Berichten Nijmegen – Rapport 46). Gemeente Nijmegen, Bureau Archeologie en Monumenten. ↩︎
11. Zee, K., & Hommes, H. W. (2013). Vestingwerken onder de singel: Archeologisch onderzoek in de Van Schaeck Mathonsingel in Nijmegen (Archeologische Berichten Nijmegen – Rapport 44). Gemeente Nijmegen, Bureau Archeologie en Monumenten. https://doi.org/10.17026/DANS-XPC-ZTRP  ↩︎
12. Oosterbaan, J. (2009). Archeologisch onderzoek in het Kerkegasje (Archeologische Berichten Nijmegen – Briefrapport 53). Gemeente Nijmegen, Bureau Archeologie en Monumenten. https://doi.org/10.17026/DANS-XWJ-XC95 ↩︎
13. Van Enckevort, H. (Ed.). (2021a). Archeologisch onderzoek in de bouwput van Museum De Bastei in Nijmegen: Een Romeinse poort met wegdek alsmede vestingwerken en huizen uit de late middeleeuwen en nieuwe tijd (Archeologische Berichten Nijmegen – Rapport 95). Bureau Archeologie en Bodemkwaliteit gemeente Nijmegen. https://doi.org/10.17026/DANS-25U-9ZYH  ↩︎
14. Kloosterman, R. P. J. (2019). Archeologisch onderzoek op de Scheidemakershof en Plein 1944 te Nijmegen: Proefsleuvenonderzoek, een opgraving, variant archeologische begeleiding (Archeologische Berichten Nijmegen – Rapport 93). Gemeente Nijmegen, Bureau Leefomgevingskwaliteit – Archeologie. https://doi.org/10.17026/DANS-2CN-92UC ↩︎