Stijgersgids Xanten eo

Xanten

Terwijl in Nijmegen in de 11e eeuw nog een kapel met een diameter van 15 meter staat, fundeert Xanten reeds in de 9e eeuw een stiftskerk van 60 bij 20 meter, die in de 11e eeuw wordt uitgebreid naar 70 bij 30 meter. Ook in de 4e eeuw zijn de werken tien keer zo groot. Xanten is de noemer van het aarts-dekenaat waaronder de kerk van Nijmegen in dekenaat Zyfflich ressorteerde.

Stijgersgids beklimmingen Xanten
Beklimmingen (5)
Dachsberg

Dachsberg

Het oroniem doet denken aan Dagaesburge of Dagesberg, een in de vroege middeleeuwen oorkondelijk geschonken hoeve, maar is vermoedelijk afkomstig van de 17e eeuwse hoeve Dasshof, die in de buurt ligt en overeenkomt met het oroniem Dassenberg. De dertig meter hoge beklimming loopt vanuit Xanten langzaam op zonder ergens echt steil te worden.

★ Plaats: Xanten

★ Straten: Poststrasse & Veener Weg

★ Maten: 30 H – 1200 m – 170 ZWI

★ Stijgingen: 2 – 2 – 2 – 2 – 2 – 3 – 4 – 4 – 3 – 2 – 2 – 2 %

Fürstenberg

Fürstenberg

Op deze voormalige Sint Maartensberg werd in opdracht van de Keulse aartsbisschop rond 1080 de naamgevende kapel gesticht, rond 1120 opgevolgd door een klooster, waarbij de kapel werd omgebouwd tot een Romaanse kloosterkerk met vier torens, eveneens in opdracht van de Keulse aartsbisschop. De huidige kapel op de bergrand betreft nieuwbouw uit de 17e eeuw.

★ Plaats: Beek & Xanten

★ Straten: Augustusring & Fürstenberg

★ Maten: 50 H – 1700 m – 320 ZWI

★ Stijgingen: 2 – 2 – 2 – 2 – 3 – 3 – 2 – 5 – 3 – 3 – 3 – 3 – 3 – 4 – 3 – 3 – 4 %

Tollsberg

Tollsberg

De hoogte van de eerste Romeinse legioensvesting Vetera I en omliggende kampdorpen met het begeleidende amfitheater dat plaats bood aan 10.000 toeschouwers. De opvolger Vetera II lag in de vlakte bij de toenmalige Rijnstroom en intussen op bijna 10 meter diepte in de ondergrond. Vrij hoge langzaam oplopende beklimming door open akker- en grasland.

★ Plaats: Birten

★ Straten: Römerstrasse & Veener Weg

★ Maten: 47 H – 1600 m – 300 ZWI

★ Stijgingen: 5 – .1 – 2 – 2 – 2 – 2 – 3 – 3 – 3 – 3 – 3 – 6 – 5 – 7 %

Dreibäumchenberg

Dreibäumchenberg

Op de top van de 74 meter hoge Dreibäumchenberg bevindt zich de niet al te hoge, maar wel goed zichtbare zendmast, die de zuidelijke kam van de dubbele stuwwal van Xanten markeert. De beklimming zelf reikt niet tot deze hoogte maar loopt als een bergpas tussen de Wolfsberg en de Dreibäumchen-berg door. Vanaf de voet kun je oversteken naar de Schweineberg.

★ Plaats: Xanten

★ Straten: Veener Strasse & Veener Weg

★ Maten: 35 H – 800 m – 340 ZWI

★ Stijgingen: 3 – 4 – 5 – 5 – 4 – 6 – 5 – 3 %

Dassenberg

Dassenberg

Beklimming vanuit de dalvormige laagte in het midden van de dubbele stuwwal van Xanten, waarvan de oostzijde gelijktijdig gevormd is met die van Moyland. Door deze laagte loopt, deels ingegraven, de spoorlijn Xanten–Duisburg, waar de 75 meter hoge Kaiserberg het startpunt vormt van het Süderbergland, zoals de Kollenberg in Sittard dat doet voor de Ardennen.

★ Plaats: Xanten

★ Straten: Fürstenberg

★ Maten: 17 H – 400 m – 160 ZWI

★ Stijgingen: 5 – 1 – 6 – 5 %

Sonsbeck

Deze in 1320 door de graven van Kleve gestichte kleinstad bij het broekland is de naamgever van de hoger gelegen Sonsbecker Schweiz. Romeinse of vroeg-middeleeuwse vondsten ontbreken, dus het betreft, net als Kranenburg, een nieuwstichting, want de Römerturm blijkt een laat-middeleeuwse molen. Rond de Balberg lag eind 12e eeuw wel een grafelijk hof.

Stijgersgids beklimmingen Sonsbeck
Beklimmingen (7)
Schweineberg

Schweineberg

De Schweineberg of Sonsbeckerberg is met bijna 65 meter de beklimming met het grootste hoogteverschil in de Kalkarpaten, met 92 meter ook het hoogste punt van de hoogmakerij en door de grootste klimlading terecht de ‘Koning van de Kalkarpaten’. Het asfalt van de zuidelijke beklimming via de Weierkampsweg loopt jammer genoeg dood in de buurt van de top.

★ Plaats: Sonsbeck

★ Straten: Höltkessteg & Op den Hövel

★ Maten: 64 H – 1400 m – 640 ZWI

★ Stijgingen: 4 – 9 – 8 – 6 – 4 – 4 – 4 – 4 – 4 – 2 – 2 – 5 – 3 – 5 %

Dürsberg

Dürsberg

Niet de eerste top in de Sonsbecker Schweiz met een uitkijktoren, want die stond vanaf 1910 op de 92 meter hoge Schweineberg. In 2024 is de oude toren uit 1981 vernieuwd. Ook wat betreft klimlading neemt de Dürsberg de tweede plek in, want hoewel de Balberg en Steinhügel een groter hoogteverschil kennen, zijn de klimstroken gemiddeld steiler op de Dürsberg.

★ Plaats: Sonsbeck

★ Straten: Dassendaler Weg & Bögelscher Weg

★ Maten: 57 H – 1600 m – 450 ZWI

★ Stijgingen: 2 – 4 – 2 – 2 – 4 – 5 – 6 – 7 – 5 – 1 – 3 – 6 – 3 – 2 – 2 – 4 %

Turmberg

Turmberg

De Turmberg is vernoemd naar de burchttoren van de graven van Kleve, die later is omgebouwd tot windmolen op de omwalling van de uitgebreide stad Sonsbeck. Op deze plaats zou in vroeger tijden een Romeinse burgus hebben gestaan, net zoals bijvoorbeeld op Heumensoord, maar dit is nooit echt aangetoond, desondanks blijft de naam Römerturm beklijven of kleven.

★ Plaats: Sonsbeck

★ Straten: Landdrostsche Huf & Dassendaler Weg

★ Maten: 49 H – 1500 m – 350 ZWI

★ Stijgingen: 2 – 2 – 4 – 2 – 1 – 2 – 2 – 2 – 3 – 4 – 3 – 4 – 6 – 7 – 5 %

Krobsberg

Krobsberg

Na de Schweineberg, Dürsberg en Steinhügel de zwaarste beklimming van de Kalkarpaten en door de ligging in het open veld wellicht ook de mooiste beklimming van de stuwwal van Sonsbeck. Het profiel is redelijk vergelijkbaar met de Hoge Hoenderberg over de Maldensebaan, dus een lange (door)loper vanaf de brede achterzijde van de stuwwal, maar de ervaring is geheel anders.

★ Plaats: Sonsbeck

★ Straten: Wiegerstrasse

★ Maten: 46 H – 1200 m – 390 ZWI

★ Stijgingen: 2 – 3 – 5 – 4 – 5 – 7 – 3 – 3 – 3 – 3 – 4 – 4 %

Balberg

Balberg

Hoog boven het huidige Sonsbeck lag op de Balberg eind 12e eeuw een hof van de graven van Kleve, later onderdeel van de hoofdhof op de Balendonk, met kapel, waarvan de inmiddels kerk geworden opvolger in 1203 parochierechten verwierf als afsplitsing van de Xantener parochie. Wat betreft hoogteverschil staat de beklimming op de zesde plaats bij Nijmegen.

★ Plaats: Sonsbeck

★ Straten: Reichswaldstrasse

★ Maten: 64 H – 2400 m – 380 ZWI

★ Stijgingen: 2 – 2 – 2 – 2 – ..3 – 2 – 2 – 2 – 2 – 3 – 3 – 4 – 4 – 3 – 3 – 3 – 3 – 2 – 5 – 6 – 3 – 3 %

Tönberg

Tönberg

Het oroniem Tönberg lijkt op de voormalige uitspanning Tön am Berg op de Lunaberg in Pfalzdorf. De beklimming voert omhoog over de hier wel aanwezige sandr langs de Tönbergskath aan de lange en tamelijk heuvelachtige Kervenheimer Weg, waarvan de naamgever samen met de plaatsen Sonsbeck, Goch en Grieth tot de ondersteden van Kalkar behoorde.

★ Plaats: Sonsbeck

★ Straten: Kervenheimer Weg

★ Maten: 32 H – 1400 m – 160 ZWI

★ Stijgingen: 2 – 1 – 2 – 2 – 2 – 3 – 3 – 2 – 4 – ..3 – 5 – 3 %

Schmittendresch

Schmittendresch

Aan je rechterhand bevindt zich in het bos bij Forsthaus Hasenacker een van de brongebieden van de Romeinse waterleiding die de stad Xanten van water voorzag. Deze waterwerken ontwikkelden zich uiteindelijk tot de gladbeek, die de naamgever is van de bijliggende plaats, waarvanuit de Dassendaler Weg aan een matige stijging over de kam van de stuwwal naar Sonsbeck voert.

★ Plaats: Labbeck

★ Straten: Dassendaler Weg

★ Maten: 32 H – 1100 m – 210 ZWI

★ Stijgingen: 2 – 2 – 4 – .2 – 3 – 3 – 5 – 4 – 4 – 3 %

Labbeck

De huidige naam van de begin 19e eeuw bijgevoegde buurtschappen Balberg en Hammerbruch en het begin 20e eeuw tot dorp uitgegroeide Labbeckerbruch doet denken aan Gladbach of Gelabbecke, zonder monnikken, maar wel met bronnen, waaronder zelfs Romeinse en in het verlengde daarvan een natuurstenen waterleiding naar klassiek Xanten.

Stijgersgids beklimmingen Labbeck
Beklimmingen (6)
Steinhügel

Steinhügel

De Steinhügel over de Uedemer Strasse en Reichswaldstrasse manifesteert zich als een van de zwaarste beklimmingen van de Kalkarpaten en is wat betreft verloop en klimlading verwant aan de Duivelsberg over de Oude Kleefsebaan. Het prachtige uitzicht na de afslag naar de Reichswaldstrasse heeft daarentegen meer weg van dat van de Hogeklef over de Derdebaan.

★ Plaats: Labbeck

★ Straten: Uedemer Strasse & Reichswaldstrasse

★ Maten: 60 H – 1900 m – 420 ZWI

★ Stijgingen: 2 – 3 – 6 – 4 – 1 – 4 – 5 – 2 – 2 – 2 – 2 – 2 – 4 – 3 – 5 – 4 – 3 – 3 – 3 %

Heyberg

Heyberg

De Heyberg kun je over twee parallele wegen benaderen, die beide Rosentalweg heten. De zuidelijke daarvan voelt als een lichtere versie van de Heyberg bij Schottheide en lijkt qua profiel op de Vlierenberg over de Zevenheuvelenweg, de noordelijke is hoger en minder steil. Net zoals de Hufschenberg voeren deze beklimmingen door idyllisch akkerareaal.

★ Plaats: Labbeck

★ Straten: Rosentalweg

★ Maten: 18 H – 300 m – 240 ZWI

★ Stijgingen: 5 – 6 – 7 %

Auf dem Berg

Auf dem Berg

De Labbecker Strasse vormt de middelste van de drie doorgaande wegen over de Sonsbecker stuwwal en verbindt de plaatsen Uedemerbruch en Labbeck, met na de top een aftakking over de Steinhügel en Balberg naar de plaats Sonsbeck. De lange beklimming door het bos wordt nergens echt steil en laat zich het beste vergelijken met de Lage Hoenderberg vanuit Malden.

★ Plaats: Uedemerbruch

★ Straten: Labbecker Strasse

★ Maten: 41 H – 2300 m – 160 ZWI

★ Stijgingen: 11×1 – 2 – 2 – 2 – 2 – 1 – 2 – 2 – 3 – 4 – 4 – 3 – 3 %

Hauberg

Hauberg

Nieuw aangelegd fietspad door het Uedemer Hochwald als vervolg op de tot aan Uedemerbruch geasfalteerde oude spoorlijn tussen het Nederlandse Boxtel en het Duitse Wesel, het zogeheten Duits lijntje of Boxteler Bahn. De beklimming loopt aanvankelijk licht omhoog, maar eindigt tamelijk steil rond de kam van de stuwwal. Verderop kun je weer verder over de spoordijk.

★ Plaats: Uedemerbruch

★ Straten: Zilligsweg

★ Maten: 43 H – 1200 m – 340 ZWI

★ Stijgingen: 2 – 2 – 3 – 3 – 3 – 3 – 3 – 3 – 6 – 7 – 2 – 6 %

Hochwald

Hochwald

De Marienbaumer Strasse tussen Marienbaum en Uedem loopt enigszins geïsoleerd over de enige geasfalteerde heuvel in het Uedemer Hochwald, dat wemelt van de pre-historische grafheuvels en Romeinse oefenkampen. De parochie van de bedevaartsplaats Marienbaum is afgescheiden van parochie Vynen, die op haar beurt weer een afsplitsing is van de Xantener parochie.

★ Plaats: Marienbaum

★ Straten: Uedemer Strasse & Marienbaumer Strasse

★ Maten: 27 H – 800 m – 200 ZWI

★ Stijgingen: 3 – 3 – 4 – 4 – 5 – 3 – 3 – 2 %

Hufscherberg

Hufscherberg

Een beklimming in drie trappen evenwijdig aan de spoordam. Op de top vind je de Villa Reichswald, ooit aangelegd als rusthuis voor spoorwerkers, waarna je via het aangelegde fietspad met de afdaling van de Hauberg uitkomt bij Uedemerbruch, waar ook een voormalige halte lag. Halverwege kun je linksaf na het voormalige station Labbeck de Stielenberg aansnijden.

★ Plaats: Labbeck

★ Straten: Hufschen Weg & Reichswaldstrasse

★ Maten: 35 H – 1300 m – 210 ZWI

★ Stijgingen: 2 – 2 – 2 – 4 – 6 – _1 – 2 – 3 – . – 5 – 4 – 3 – 2 %

PDF-versie