Nijmegen Coinage 450–1200 CE

Riverine Comparisons

Recent onderzoek werpt nieuw licht op de geschiedenis van de nederzettingen in de huidige gemeente Nijmegen (450–1200 AD). Een gecompileerde dataset met 97 vroeg- en vol-middeleeuwse munten is vergeleken met munten uit dezelfde periode, gevonden in andere gemeenten in het Nederlandse rivierengebied. In tegenstelling tot modellen waarin middeleeuwse handelscentra elkaar opvolgden, zoals Tiel dat deed bij Dorestad, wijst de distributie van munten erop dat meerdere riviernederzettingen tegelijkertijd functioneerden in een inter-afhankelijk netwerk.^{1 2}

St. Maartenskapel

Nuancing Valkhof

Ondanks de breed gedeelde traditie van een Karolingische palts op het Valkhof kent Nijmegen geen overschot aan munten uit de periode 750–900 AD. Anglo-Friese munten uit de periode 600–750 AD domineren op hun beurt wel in het noordwesten van de delta, terwijl Rooms-Duitse munten vanaf circa 900 AD overheersen in het zuidwesten. Het muntprofiel van de gemeente Nijmegen in het zuidoosten blijft al die tijd relatief neutraal en stabiel, ook na toevoeging van de Winkelsteeg-vondsten, die eerdere statistische verschillen met de gemeente Tiel grotendeels neutraliseren.³

St. Nicolaaskapel

Pilaster-Place

Het lijkt er dus op dat Nijmegen functioneerde als onopvallende, maar structureel onmisbare knoop in het delta-netwerk door zijn logistieke ligging en verhoogde positie bij overstromingen, maar zonder de materiële rijkdom van primaire centra. Dit verklaart de Valkhof-paradox: historische vermeldingen suggereren prestige, terwijl de archeologie, waaronder de munten bescheidenheid toont. Vroeg- en vol-middeleeuws Nijmegen lijkt eerder een nuttige duurzame schakel, dan het centraal administratief centrum waar naar gezocht wordt, dus bescheiden op de hoogte en toch vlak bij.⁴

DOI-links

Bronnen

1. Duchateau, R. J. (2026a). Nijmegen Coinage 450–1200 CE: The Numismagus Dataset [Dataset]. https://doi.org/10.6084/m9.figshare.31387345 ↩︎
2. Duchateau, R. J. (2026b). Nijmegen Coinage 450–1200 CE: Riverine Comparisons in the Rhine–Meuse Delta. https://doi.org/10.6084/m9.figshare.31385311 ↩︎
3. Duchateau, R. J. (2026c). Nijmegen Coinage 450–1200 CE: Nuancing the Valkhof Carolingian Palace Hypothesis. https://doi.org/10.6084/m9.figshare.31383100 ↩︎
4. Duchateau, R. J. (2026d). Nijmegen Coinage 450–1200 CE: From Palace to Pilaster-Place, Revisiting the Valkhof Paradox. https://doi.org/10.6084/m9.figshare.31451578 ↩︎